آخرین به روز رسانی چهارشنبه, 27 اردیبهشت 1391 - 18:40 GMT+00

فرهنگ و هنر زندگی هفت جهان خبر بازار مالی اخبار مهم کسب و کار اقتصاد و توسعه

عضویت لغو عضویت

نام کاربری

رمزعبور

• رمزعبور خود را فراموش کردید؟
• نام کاربری خود را فراموش کردید؟
• ایجاد یک حساب کاربری

نفت، تيغي دولبه در جبهه مذاکرات ايران و غرب ‏
هنوز يک هفته از پيروزي اولاند سوسياليست در انتخابات رياست جمهوري فرانسه و نيز پيروزي چپ گرايان در يونان نگذشته است که اين پيشروي جناح چپ در اروپا تاثير خود را در کاهش قيمت نفت نشان داده است. البته در کنار اين عامل فضاي تنش زدايي ميان ايران و غرب و تاثير آن بر کاهش قيمت نفت را نيز نبايد ناديده گرفت. در اين ميان وزير نفت اعلام کرده در صورتي که مذاکرات بغداد منجر به لغو تحريم هاي نفتي ايران نشود، ايران صادرات نفت به کليه کشورهاي اروپايي را متوقف خواهد کرد. آن چه مشخص است اين است که اهرم نفت در مذاکرات ميان ايران و 1+5 از سوي دو طرف مورد استفاده قرار خواهد گرفت. ديپلماسي ايراني اين مسئله را در گفت و گو با دکتر مهدي فاخري، معاون بين الملل اتاق بازرگاني ايران بررسي کرده است:
‏
‏
‏
تحولات اروپا مانند روي کار آمدن سوسياليست ها مي تواند در کاهش قيمت نفت موثر بوده باشد؟



بله؛ قطعا تحولات اروپا مي تواند در قيمت موثر بوده باشد. البته اين تحولات تنها عامل تاثيرگذار نيست اما روي کار آمدن سوسياليست ها با مسائلي که در ارتباط با تجديد نظر در مورد نحوه برخورد با کسري بودجه مطرح کرده اند، نگراني هايي ايجاد کرده که هم روز قيمت سهام بورس اروپا تاثير گذاشته و هم روي قيمت کالاهاي استراتژيکي مانند نفت اثرگذار بوده است.
اما در کنار آن چند مسئله ديگر نيز وجود دارد که بر نوسانات قيمت نفت اثر گذاشته است. نکته دوم خود بحران اقتصادي در اروپا است. وقتي قدرت خريد کشورها کم مي شود و دچار کسري بودجه مي شوند طبيعتا برنامه هاي توسعه اي و پروژه هاي عمراني دولت ها تحت تاثير قرار مي گيرد و اين باعث مي شود تقاضا براي انرژي کم شود. نکته سومي که بايد به آن توجه داشت اين است که فصل گرما شروع شده و طبيعي است که تقاضا براي نفت پايين مي آيد. اين هم يک فاکتور ديگر است که مي تواند روي قيمت نفت تاثيرگذار باشد. نکته چهارم موضوع توافق ايران با 1+5 در استانبول و پيش بيني ادامه مذاکرات در بغداد و اميد به نتيجه بخش بودن مذاکرات است. اين ها عواملي است که به نظر مي رسد روي کاهش قيمت نفت در اروپا تاثير گذاشته است.
‏
‏
‏
به نظر مي رسد بحث تحريم نفت ايران جديت سابق را ندارد. اين مسئله تا چه حد تاثيرگذار بوده است؟ و اين تاثيرگذاري چقدر ادامه خواهد داشت؟



من فکر مي کنم هنوز زود است که براي اين قضيه آواز پيروزي بخوانيم. به اين دليل که دو طرف تغييري اساسي در روش مذاکره خود داده اند. اما مسائل محتوايي مذاکرات هم چنان به قوت خود باقي است. بايد ببينيم که در بغداد فرمول مشخصي از طرفين ارائه مي شود تا بتوانند تصميم گيري کنند؟ آن وقت مي توان اميدوار بود که مذاکرات روي غلطک منطقي حرکت مي کند. چون اتفاقي که تا کنون ميان ايران و 1+5 افتاده است، بيشتر تماس بوده و مذاکره نبوده است. لذا در صورتي که مذاکرات پيش رود مي توان اميدوار بود که تا اندازه اي از شدت و حدت بحث تحريم نفت ايران کاسته شود. به همين دليل هم به نظر نمي رسد که در حال حاضر در وضعيتي باشيم که بتوانيم يک اظهار نظر قطعي و بلند مدت در اين زمينه داشته باشيم. چون خيلي اوقات طرفين مذاکره درباره دستور کار مذاکره توافق مي کنند اما توافق بر روي دستورالعمل الزاما به معناي توافق در نحوه انجام مذاکره و نحوه اعطاي امتيازات به يکديگر نخواهد بود و ساز و کار مربوطه خود از پيچيدگي خاصي برخوردار است.
از ظاهر قضيه به نظر مي رسد همان طور که شما اشاره کرديد از شدت و حدت کاسته شود. تقاضايي هم که انگليسي ها در مورد بيمه محموله هاي نفتي ايران شش ماه تمديد شود، نشان مي دهد که آن ها نيز مي خواهند زمينه را براي مذاکرات بيشتر باز کنند.
‏
‏
‏
امروز وزير نفت اعلام کرده است که اگر در بغداد توافقي در مورد لغو تحريم هاي نفتي ايران صورت نگيرد، وزارت نفت حتما صادرات نفت به کل کشورهاي اروپايي را قطع خواهد کرد. اساسا نفت تا چه حد مي تواند به عنوان يک اهرم فشار براي دستيابي به نتيجه مطلوب در مذاکرات استفاده شود؟



پيش از اين هم اخباري مبني بر توقف صادرات نفت ايران به ايتاليا و اسپانيا نيز منتشر شد و بعد از چندي تکذيب شد. نفت حتما يک ابزار مهم است اما يک تيغ دولبه است. اين گونه نيست که ايران بتواند يک سويه و يک جانبه از آن بهره برداري کند. نفت کالاي حساسي است. مورد نياز ايران است براي فروش و مورد نياز اروپايي ها است براي خريد. اما کارايي آن تا حد خاصي است. يعني برداشت من اين نيست که استفاده از ابزار نفت بتواند هميشه زمينه را به نفع يک طرف يا طرف ديگر تغيير دهد.
‏
‏
‏
قبل از اين شاهد رشد بي سابقه قيمت نفت بوديم. اين افزايش قيمت نفت را تا چه حد به مسائل سياسي و رواني جاري در فضاي بين المللي مانند جزاير سه گانه يا تهديد هاي اسرائيل در خصوص حمله به ايران مرتبط مي دانيد؟



مسائل سياسي حتما در افزايش قيمت نفت تاثير داشته اما بحث اين است که در شرايط عادي بر طبق قوانين اقتصاد بين الملل ميان قيمت نفت و دلار و طلا رابطه وجود داشته است. هر گاه قيمت نفت بالا رود،‌ ارزش دلار پايين مي آيد و طلا بالا مي رود و بالعکس. بنابراين قوانين اقتصادي تا حدي مسئله را روشن مي کنند. فاکتور سياسي نيز حتما تاثير داشته و توقعات و خوش بيني ايجاد شده در مورد تلطيف مسائل که به دو انتخاباتي که يکي از آن ها انجام شد (انتخابات فرانسه) و ديگر طي چند ماه آينده برگزار خواهد شد (انتخابات امريکا) بي ارتباط نيست و اين مسائل نيز بر روي اين مسئله تاثير گذاشته اند.
نکته دوم اين است که اين افزايش بي سابقه نبوده است. قيمت نفت سه سال پيش تا بشکه اي 143 دلار نيز بالا رفته است. بنابراين قيمت بالاتر از اين هم رفته است. لذا در مقايسه با ديگر فاکتورهاي انرژي، اين قيمت بي سابقه اي نبوده ولي بديهي است که فاکتور سياسي روي آن تاثير گذاشته است. اما اگر بخواهيم بگوييم که تاثير فاکتور سياسي روي قيمت بوده، الان که قيمت نفت پايين آمده، يعني آن فاکتور سياسي بر طرف شده است. در حالي که نمي توان در حال حاضر چنين نتيجه گيري اي کرد. لذا بعيد به نظر مي رسد ضريب تاثيرگذاري فاکتور سياسي بيش از پنجاه درصد بوده باشد.
‏